Người giúp việc mới đến nhà thường cần vài ngày để quen nhà, quen giờ giấc và quen cách làm của gia đình. Tuần đầu không phải để đánh giá người làm, mà để hai bên hiểu nhau và thỏa thuận cách làm việc chung. Bài này hướng dẫn anh chị sắp xếp tuần đầu sao cho rõ ràng, nhẹ nhàng và đỡ mâu thuẫn về sau.
Tuần đầu nên ưu tiên việc gì?
Tuần đầu nên ưu tiên ba việc: làm quen nhà, làm quen việc và làm quen giờ giấc. Anh chị dành thời gian dẫn người làm đi một vòng quanh nhà, chỉ rõ chỗ để đồ dùng, chỗ giặt phơi, chỗ để thức ăn và chỗ người làm nghỉ ngơi. Cách làm này giúp người làm đỡ phải hỏi lại nhiều lần và đỡ làm sai vì không biết đồ để ở đâu.
Trong những ngày đầu, anh chị nên chọn những việc quen thuộc trước, như dọn dẹp phòng khách, lau nhà và nấu một bữa ăn đơn giản. Những việc khó hơn, như nấu món cầu kỳ hay dọn kho, có thể để sang tuần sau khi người làm đã quen tay. Anh chị cũng nên giữ giờ ăn và giờ nghỉ ổn định trong tuần đầu, vì giờ giấc thay đổi liên tục làm người làm khó sắp xếp công việc trong ngày.
Lập danh sách việc theo ngày như thế nào?
Anh chị lập danh sách theo buổi sáng, buổi trưa và buổi chiều, mỗi buổi chỉ ghi 3–5 việc chính. Danh sách này giúp cả hai bên cùng nhìn vào một bản chung, thay vì nhắc bằng lời mỗi lúc một việc. Ví dụ: buổi sáng dọn phòng khách, lau bàn ăn và giặt quần áo; buổi trưa nấu cơm và dọn bếp; buổi chiều lau nhà và chuẩn bị bữa tối.
Anh chị nên ghi rõ việc nào làm hằng ngày và việc nào làm vài lần một tuần. Ví dụ: lau nhà làm hằng ngày, còn lau cửa kính hay dọn tủ lạnh làm một lần mỗi tuần. Khi việc đã ghi rõ, người làm biết mình cần làm gì trước, còn anh chị cũng dễ kiểm tra mà không cần nhắc lại nhiều lần.
Hướng dẫn từng việc và góp ý ra sao?
Hướng dẫn từng việc nên làm trực tiếp một lần, rồi để người làm tự làm lại. Anh chị làm mẫu một việc, nói rõ từng bước và nói rõ kết quả mong muốn, ví dụ bát đĩa rửa xong để ở đâu hay quần áo phơi ở chỗ nào. Sau đó, anh chị để người làm tự làm việc đó trong ngày, rồi xem lại và góp ý ngay trong ngày.
Khi góp ý, anh chị nên nói về việc cụ thể, không nói về tính cách của người làm. Ví dụ: “Chỗ này lau chưa sạch, anh chị muốn lau thêm một lần nữa” rõ hơn nhiều so với câu chung chung. Cách góp ý này giúp người làm hiểu mình cần sửa ở đâu, thay vì cảm thấy bị chê.
Anh chị cũng nên hỏi lại người làm xem chỗ nào chưa rõ. Ví dụ: “Có việc nào em thấy khó làm không?” Câu hỏi này giúp anh chị biết người làm đang vướng ở đâu để hướng dẫn thêm, thay vì đợi đến khi việc làm sai mới sửa.
Thỏa thuận quy tắc chung trong nhà từ đầu
Quy tắc chung trong nhà nên thỏa thuận ngay trong tuần đầu, khi cả hai bên còn đang làm quen. Anh chị nói rõ giờ làm việc, giờ nghỉ, ngày nghỉ trong tháng và phạm vi công việc đã ghi trong hợp đồng. Những điều này nên khớp với hợp đồng thuê người giúp việc mà gia đình đã ký, để không bên nào phải nhớ theo hai bản khác nhau.
Anh chị cũng nên nói rõ những quy tắc riêng của nhà mình, ví dụ giờ giữ yên lặng buổi trưa, khu vực nào không vào khi không có việc, hay cách dùng chung đồ dùng trong bếp. Anh chị viết các quy tắc này ra giấy và dán ở chỗ dễ thấy, để người làm có thể xem lại khi cần.
Khi nào nên báo trung tâm?
Báo trung tâm khi anh chị và người làm đã trao đổi với nhau mà việc vẫn chưa ổn sau vài ngày. Anh chị nên nói rõ với trung tâm việc nào chưa ổn, anh chị đã hướng dẫn ra sao và người làm phản hồi thế nào. Thông tin cụ thể giúp trung tâm hiểu đúng tình hình và hỗ trợ đúng chỗ, thay vì chỉ nghe một câu chung chung.
Trong thời gian bảo hành, gia đình được đổi người miễn phí tối đa 3 lần trong 1 tháng kể từ ngày người giúp việc bắt đầu làm, theo chính sách đổi người. Các trường hợp được đổi gồm người làm tự ý nghỉ, không đáp ứng công việc đã thỏa thuận, hoặc gia đình thấy không hợp tính cách. Anh chị nên xem lại thời hạn và số lần đổi trong hợp đồng trước khi đề nghị đổi người.
Trước khi quyết định đổi người, anh chị có thể xem lại các câu hỏi đã dùng khi phỏng vấn để nhớ mình đã hỏi gì về kinh nghiệm và cách làm việc.
Kết bài: bước tiếp theo
Tuần đầu làm tốt hay không phụ thuộc nhiều vào việc anh chị hướng dẫn rõ ràng từ đầu hay không. Anh chị lập danh sách việc theo ngày, hướng dẫn từng việc một lần, góp ý vào việc cụ thể và thỏa thuận quy tắc chung ngay từ đầu. Cách làm này giúp người làm mới quen nhà nhanh hơn và gia đình cũng đỡ phải nhắc lại nhiều lần.
Nếu gia đình đang cân nhắc thuê người làm ở lại nhà, anh chị có thể xem dịch vụ giúp việc ở lại nhà để biết công việc trong gói này gồm những gì và quy trình nhận người diễn ra ra sao.